Gas, elektrisch, keramisch of inductie kookplaten

Wat voor soort kookplaat moet ik kiezen?
Er zijn vier soorten kookplaten: Gas, elektrisch, keramisch of inductie. Andere benamingen zijn vaak varianten of andere soorten elektrische kookplaten.

Gas:
De oudste vorm van koken is op gas, behalve dan de kolenfornuizen van heel vroeger. Gelukkig zijn de gasfornuizen van nu heel modern met nieuwe, veilige technieken.
Gas heeft als voordeel dat het goedkoop in aanschaf is, je hebt er geen speciale pannen voor nodig, de meeste huizen hebben een gasaansluiting en en de hoogte van de vlam, en daarmee de temperatuur, is heel snel hoger en lager te draaien.
Waar vroeger nog een speciale aansteker nodig was, hebben nu bijna alle modellen een vonkontsteking. Vroeger was het nadeel dat het gas doorstroomde als het vuur per ongeluk uitging, maar de moderne gaskookplaten hebben nu een automatische beveiliging waarmee het gas onmiddelijk afgesloten wordt zodra het vuur weg is. Dus de veiligheid is enorm verbeterd.
Het energieverbruik is gemiddeld lager bij gaskookplaten dan bij andere kookplaten.
De bediening is meestal met draaiknoppen.

Nadelen van koken op gas is het open vuur. Voorzichtigheid is altijd geboden, zeker als er kleine kinderen zijn. Een ander nadeel is dat het lastiger is om gaskookplaten schoon te maken. Nieuwere technieken waarbij glaskeramieke platen in of onder de brander worden gelegd ondervangen dit probleem. Deze technieken heten gas-onder-glas of gas-op-glas.
Ondanks de opkomst van andere soorten kookplaten koken de meeste chef-koks in professionele keukens nog steeds het liefst op gas.

Elektrisch:
Koken op elektrische platen houdt in dat er platen door geleiding verhit worden. De temperatuur is wat preciezer te regelen dan bij gas en de platen zijn redelijk makkelijk schoon te maken. Het is mogelijk om de platen in verschillende diameters te krijgen voor grotere en kleinere pannen.
De pannen moeten een zo vlak mogelijke bodem hebben om de warmte goed te kunnen opnemen.
Het nadeel is dat het lang duurt voordat de platen op temperatuur zijn en het duurt ook weer lang voor ze weer afgekoeld zijn. Als je gewend bent op gas of inductie is het wel even wennen want even snel iets laag zetten gaat niet. Soms is het wel handig, soepen of sauzen kunnen even warm gehouden worden zonder dat je eraan hoeft te denken om de plaat uit te zetten.
Een ander nadeel is dat door de hitte van de plaat vet of water kan inbranden op de plaat. Als het eenmaal ingebrand is houdt je lelijke plekken.
Het energiegebruik is hoger dan bij gas. Dit komt ook doordat er veel energie verloren gaat met het opwarmen van te voren. Ook gaat er veel warmte verloren als de pan kleiner is dan de kookzone.

Keramisch:
Een moderne vorm van elektrisch koken is keramisch koken. De plaat van een keramische plaat is van vitro-keramisch glas. Witte lijnen geven aan waar de kookzones zijn en als de kookzone verhit wordt wordt het roodgloeiend.
Niet alle pannen kunnen er op, dus goed opletten op het symbool op de pan.
De plaat is glad en dus goed reinigbaar, wel kan de glazen plaat krassen.
Ook keramische platen worden langzaam warm en het duurt ook even voordat het weer koud is, dit gaat soms nog langzamer dan bij een elektrische plaat.
Ook hier is het mogelijk dat vet of ander voedsel inbrandt in de plaat, dus als er iets op de hete zone valt, moet dat meteen weggehaald worden.
Bij de installatie moet gekeken worden naar de stroomvoorziening, een aparte elektrische groep is wel aan te raden. De keramische plaat verbruikt veel stroom.
Halogeen:
Ook halogeen is een vorm van elektrisch koken waarbij er een halogeen verwarmingselement gebruikt wordt. Het nadeel is dat deze onderhevig is aan slijtage en nog wel eens vervangen zal moeten worden. Halogeen platen warmen langzaam op, maar net iets sneller dan keramisch. Het afkoelen gaat langzaam en ook hier is er een glasplaat waar etensresten kunnen inbranden.
Voordeel van halogeen is de prijs: ze zijn goedkoper dan keramisch, elektrisch of inductie.
Ook halogeen is beter om op een aparte electra-groep te zetten.

Inductie:
Bij inductie staat de pan ook op een glasplaat maar deze wordt niet verhit. De verhitting komt door elektromagnetische straling die de bodem van de pan direct verhit. De glasplaat wordt dus alleen secundair verhit door de hete pan. Hierdoor is inbranden van etensresten niet mogelijk en ook is het veiliger voor kinderen die per ongeluk de plaat aanraken.
Wel zijn er speciale pannen nodig. Op de pan staat het symbool voor inductie, maar ook kan je eenvoudig met een magneet testen of de pan op inductie kan. Plakt de magneet aan (de onderkant van) de pan, dan is deze goed voor inductie. Wel moet de bodem vlak zijn, dus de pan moet niet eerder op gas gebruikt zijn.
Voordeel van deze techniek is dat het warmteveld zo groot is als de bodem van de pan: er kan geen energie weglekken langs de pan. Dit maakt het energie-rendement hoog, al gebruikt de inductie kookplaat wel veel energie. Aparte electro-groepen zijn absoluut noodzakelijk.

Een ander voordeel is dat het opwarmen en weer laag zetten net zo snel gaat als bij gas, misschien zelfs nog wel sneller, aangezien gas een ringvormige hitte afgeeft en inductie het volledige oppervlakte van de bodem verhit.
Nog een voordeel is dat het niet mogelijk is om per ongeluk iets te verhitten: theedoeken, bestek of snijplanken kan je op de plaat leggen met de plaat aan: er gebeurd niets. Zelfs lege pannen worden niet oververhit vanwege de hittebegrenzer.
De inductie plaat heeft ook een groot bereik: van heel laag voor langdurig pruttelen tot heel hoog om iets heel snel aan de kook te krijgen.
Al met al heeft inductie koken dus de voordelen van gas én de voordelen van elektrisch koken.
Het nadeel van inductie koken is de prijs. Inductie kookplaten zijn veruit de duurste optie.

Combi:
Voor de kok die niet kan kiezen of nog veel meer mogelijkheden in de keuken wilt, is er ook de mogelijkheid om met modules te werken. Dat houdt in dat je een combinatie maakt van verschillende platen, een wokbrander, grill, friteuze, visbrander, teppanyaki-plaat of grillplaat (die over twee branders wordt gelegd). Op deze manier kan je volledig je eigen stijl van koken integreren in je keuken.

Leave a Comment

Previous post:

Next post: